Uma outra forma de lidar sintáticamente com o CPC é axiomaticamente. Como você deve saber, axiomas são proposições tomadas como verdadeiras a partir das quais os teoremas são derivados.
Funciona assim:
Seja
o conjunto dos axiomas e todas suas instâncias, se
, então
. Ou seja, se
é dedutível dos axiomas, então
é teorema.
E seja
um conjunto qualquer de fórmulas, se
então
. Ou seja, se
é dedutível de um conjunto
de fórmulas juntamente com os axiomas, então um raciocínio que tenha
como premissas e
como conclusão é válido.
A escolha adequada de axiomas e da regra de inferência primitiva confere ao sistema tanto a correção quanto a completude.
Gottlob Frege usava apenas a implicação e a negação como operadores primitivos, definindo as demais operações por meio destes, mas sem criar símbolos para expressá-las. Sua axiomática do CPC tem seis axiomas e uma regra de inferência.
Por questões de economia, demonstraremos algumas regras de inferência derivadas e as aplicaremos.
Nas tabelas onde as deduções são expressas, "wff" significa "well formed formula", ou seja, "fórmula bem formada".
THEN-1:
THEN-2:
THEN-3:
FRG-1:
FRG-2:
FRG-3:
MP:
Regra THEN-1*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
premissa
|
| 2. |
 |
THEN-1
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
Regra THEN-2*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
premissa
|
| 2. |
 |
THEN-2
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
Regra THEN-3*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
premissa
|
| 2. |
 |
THEN-3
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
Regra FRG-1*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
FRG-1
|
| 2. |
 |
premissa
|
| 3. |
 |
MP 2,1.
|
Regra TH1*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
premissa
|
| 2. |
 |
THEN-1
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
THEN-2
|
| 5. |
 |
MP 3,4
|
| 6. |
 |
premissa
|
| 7. |
 |
MP 6,5.
|
Teorema TH1:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1
|
| 2. |
 |
THEN-2
|
| 3. |
 |
TH1* 1,2
|
| 4.
|
|
THEN-3
|
| 5. |
 |
MP 3,4.
|
Teorema TH2:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1
|
| 2. |
 |
FRG-1
|
| 3. |
 |
TH1* 1,2.
|
Teorema TH3:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH 2
|
| 2. |
 |
THEN-3
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
Teorema TH4:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH3
|
| 2. |
 |
FRG-1
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
FRG-2
|
| 5. |
 |
TH1* 3,4.
|
Teorema TH5:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
FRG-1
|
| 2.
|
|
THEN-3
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
FRG-3, with A := B
|
| 5. |
 |
TH1* 4,3
|
| 6.
|
|
FRG-1
|
| 7. |
 |
MP 5,6.
|
Teorema TH6:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH4, with A := B, B := A
|
| 2. |
 |
TH5, with A := B, B := A
|
| 3.
|
|
FRG-1
|
| 4. |
 |
MP 2,3
|
| 5. |
 |
TH1* 4,1.
|
Teorema TH7:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
FRG-3
|
| 2. |
 |
FRG-2
|
| 3. |
 |
TH1* 1,2.
|
Teorema TH8:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH7, com A :=
|
| 2.
|
|
THEN-3
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
Teorema TH9:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1, com A := B, B := .
|
Teorema TH10:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH7
|
| 2.
|
|
THEN-3
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
TH5
|
| 5. |
 |
TH1* 3,4.
|
Teorema TH11:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH10
|
| 2.
|
|
THEN-2
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
TH5
|
| 5. |
 |
TH1* 3,4.
|
Teorema TH12:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1
|
| 2.
|
|
TH1
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
THEN-1
|
| 5. |
 |
TH1* 3,4.
|
Teorema TH13:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-2
|
| 2. |
 |
THEN-3* 1
|
| 3. |
 |
TH7
|
| 4. |
 |
MP 3,2.
|
Regra TH14*:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
premissa
|
| 2. |
 |
THEN-1
|
| 3. |
 |
MP 1,2
|
| 4. |
 |
THEN-2
|
| 5. |
 |
MP 3,4
|
| 6.
|
|
THEN-1
|
| 7. |
 |
MP 5,6
|
| 8. |
 |
THEN-2* 7
|
| 9. |
 |
premissa
|
| 10. |
 |
MP 9,8.
|
Teorema TH15:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1.
|
|
THEN-2
|
| 2. |
 |
TH12
|
| 3.
|
|
TH14* 1,2
|
| 4.
|
|
THEN-3* 3
|
| 5. |
 |
THEN-1
|
| 6.
|
|
TH1* 5,4
|
| 7.
|
|
THEN-3* 6
|
| 8. |
 |
TH13
|
| 9. |
 |
TH1* 7,8.
|
Teorema TH16:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
FRG-1
|
| 2. |
 |
THEN-3* 1
|
| 3. |
 |
FRG-3
|
| 4. |
 |
TH1* 3,2
|
| 5. |
 |
THEN-3* 4
|
| 6. |
 |
FRG-2
|
| 7. |
 |
THEN-1
|
| 8. |
 |
MP 6,7
|
| 9.
|
|
THEN-2
|
| 10. |
 |
MP 8,9
|
| 11. |
 |
TH1* 5,10.
|
Teorema TH17:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH16, com B := \neg B
|
| 2. |
 |
FRG-3
|
| 3. |
 |
THEN-1
|
| 4. |
 |
MP 2,3
|
| 5.
|
|
THEN-2
|
| 6. |
 |
MP 4,5
|
| 7. |
 |
TH1* 6,1.
|
Teorema TH18:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1
|
| 2. |
 |
TH16
|
| 3. |
 |
TH1* 2,1
|
| 4.
|
|
TH15
|
| 5. |
 |
MP 3,4
|
| 6. |
 |
TH17
|
| 7. |
 |
TH1* 5,6
|
| 8.
|
|
THEN-2
|
| 9. |
 |
MP 7,8
|
| 10. |
 |
FRG-1
|
| 11. |
 |
TH1* 10,9
|
| 12. |
 |
TH17
|
| 13. |
 |
TH1* 11,12.
|
Teorema TH19:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH10
|
| 2. |
 |
FRG-3
|
| 3. |
 |
THEN-1
|
| 4. |
 |
MP 2,3
|
| 5.
|
|
THEN-2
|
| 6. |
 |
MP 4,5
|
| 7. |
 |
FRG-1* 6
|
| 8. |
 |
TH14* 1,7
|
| 9. |
 |
TH18
|
| 10. |
 |
FRG-1* 9
|
| 11. |
 |
TH14* 8,10
|
| 12.
|
|
THEN-1* 11
|
| 13.
|
|
THEN-2* 12
|
| 14.
|
|
THEN-2
|
| 15.
|
|
TH1* 13,14
|
| 16. |
 |
FRG-1
|
| 17.
|
|
TH1* 16,15
|
| 18.
|
|
TH16
|
| 19.
|
|
TH14* 17,18
|
| 20. |
 |
FRG-1
|
| 21.
|
|
TH1
|
| 22.
|
|
MP 20,21
|
| 23.
|
|
TH1* 19,22.
|
Teorema TH20:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH11
|
| 2. |
 |
TH7
|
| 3. |
 |
MP 2,1.
|
Teorema TH21:
| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
TH2, com B := ~B
|
| 2. |
 |
FRG-2
|
| 3. |
 |
TH14* 1,2.
|
O lógico e filósofo polonês Jan Łukasiewicz, famoso por seus estudos em lógicas não-clássicas, provou que o THEN-3 é dedutível do THEN-1 e do THEN-2.
- THEN-1:

- THEN-2:

- Tese 1:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1*
|
| 2. |
 |
THEN-2
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
- Tese 2:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-2*
|
| 2. |
 |
Prop. 1
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
*
- Tese 3:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
Prop.2
|
| 2. |
 |
THEN-1*
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
- Tese 4:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-2*
|
| 2. |
 |
Prop.3
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
*
- Tese 5:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1*
|
| 2. |
 |
THEN-1
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
- Tese 6:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
Prop.4*
|
| 2. |
 |
Prop.5**
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
**
**
**
- Tese 7:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
Prop.3*
|
| 2. |
 |
Prop.6
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
*
- THEN-3:

| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
Prop.7*
|
| 2. |
 |
THEN-2
|
| 3. |
 |
MP 1,2.
|
*
*
- THEN-1:

- THEN-2:

- AND-1:

- AND-2:

- AND-3:

- OR-1:

- OR-2:

- OR-3:

- NOT-1:

- NOT-2:

- NOT-3:

- IFF-1:

- IFF-2:

- IFF-3:


| #
|
wff
|
razão
|
| 1. |
 |
THEN-1*
|
| 2. |
 |
THEN-1**
|
| 3. |
 |
THEN-2***.
|
| 4. |
 |
2,3 MP.
|
| 5. |
 |
1,4 MP.
|
*
,
**
,
***
,
,
|
Esta página é um esboço de matemática. Ampliando-a você ajudará a melhorar o Wikilivros.
|