De Wikibooks
- Verbos depoentes são aqueles que têm um significado restrito à voz ativa, mas sua conjugação é típica de outra voz. No Latim, os depoentes tem a conjugação típica da voz passiva.
[editar] Presente do Indicativo
[editar] 1ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
opinor |
penso |
| 2ªS. |
opinaris/opinare |
pensas |
| 3ªS. |
opinatur |
pensa |
| 1ªPl. |
opinamur |
pensamos |
| 2ªPl. |
opinaminī |
pensais |
| 3ªPl. |
opinantur |
pensam |
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
(ad)mīror |
admiro |
| 2ªS. |
(ad)mīrāris/(ad)mīrāre |
admiras |
| 3ªS. |
(ad)mīrātur |
admira |
| 1ªPl. |
(ad)mīrāmur |
admiramos |
| 2ªPl. |
(ad)mīrāminī |
admirais |
| 3ªPl. |
(ad)mīrantur |
admiram |
[editar] 2ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
polliceor |
prometo |
| 2ªS. |
pollicēris/pollicere |
prometes |
| 3ªS. |
pollicētur |
promete |
| 1ªPl. |
pollicēmur |
prometemos |
| 2ªPl. |
pollicēminī |
prometeis |
| 3ªPl. |
pollicēntur |
prometem |
[editar] 3ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
sequor |
sigo |
| 2ªS. |
sequeris/sequere |
segues |
| 3ªS. |
sequitur |
segue |
| 1ªPl. |
sequimur |
seguimos |
| 2ªPl. |
sequiminī |
seguis |
| 3ªPl. |
sequuntur |
seguem |
- Video meliora proboque deteriora sequor.
- Vejo o melhor, mas sigo o pior.
- Non sequitur.
- Não segue. Não procede. Geralmente usado em lógica para dizer que a conclusão não segue de forma válida as premissas.
"Vitiis nemo sine nascitur".
(
Horácio)
Ninguém nasce sem culpa.
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
loquor |
falo |
| 2ªS. |
loqueris/loquere |
falas |
| 3ªS. |
loquitur |
fala |
| 1ªPl. |
loquimur |
falamos |
| 2ªPl. |
loquiminī |
falais |
| 3ªPl. |
loquuntur |
falam |
- Res ipsa loquitur.
- As coisas falam por si próprias.
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
nāscor |
nasço |
| 2ªS. |
nāsceris/nāscere |
nasces |
| 3ªS. |
nāscitur |
nasce |
| 1ªPl. |
nāscimur |
nascemos |
| 2ªPl. |
nāsciminī |
nasceis |
| 3ªPl. |
nāscuntur |
nascem |
[editar] 4ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
mentior |
minto |
| 2ªS. |
mentīris/mentīre |
mentes |
| 3ªS. |
mentītur |
mente |
| 1ªPl. |
mentīmur |
mentimos |
| 2ªPl. |
mentīminī |
mentis |
| 3ªPl. |
mentiuntur |
mentem |
- Astra non mentiuntur, sed astrologi bene mentiuntur de astris.
- As estrelas não mentem, mas os astrologos bem mentem sobre as astrelas.
[editar] 3ª/4ª Conjugação (Conjugação Mista)
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
gradior |
caminho |
| 2ªS. |
graderis/gradere |
caminhas |
| 3ªS. |
graditur |
caminha |
| 1ªPl. |
gradimur |
caminhamos |
| 2ªPl. |
gradiminī |
caminhais |
| 3ªPl. |
gradiuntur |
caminham |
Vários verbos depoentes de 3ª/4ª conjugação derivam de gradior:
- adgredior - aproximo
- ēgredior - saio
- progredior - progrido / avanço
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
morior |
morro |
| 2ªS. |
moreris/morere |
morres |
| 3ªS. |
moritur |
morre |
| 1ªPl. |
morimur |
morremos |
| 2ªPl. |
moriminī |
morreis |
| 3ªPl. |
moriuntur |
morrem |
- Quem di diligunt, adolescens moritur.
- Aquele que os deuses gostam morre jovem.
[editar] Infinitivo e Imperativo
| - |
Latim |
Português |
| Imperativo 2ªS. |
(ad)mīrāre |
admira |
| Imperativo 2ªPl. |
(ad)mīrāminī |
admirai |
| Infinitivo |
(ad)mīrārī |
admirar |
- "Nil admirari". (Horácio)
- Nada admirar.
| - |
Latim |
Português |
| Imperativo 2ªS. |
pollicēre |
promete |
| Imperativo 2ªPl. |
pollicēminī |
prometei |
| Infinitivo |
pollicērī |
prometer |
| - |
Latim |
Português |
| Imperativo 2ªS. |
loquere |
fala |
| Imperativo 2ªPl. |
loquiminī |
falai |
| Infinitivo |
loquī |
falar |
| - |
Latim |
Português |
| Imperativo 2ªS. |
mentīre |
minta |
| Imperativo 2ªPl. |
mentīminī |
menti |
| Infinitivo |
mentīrī |
mentir |
| - |
Latim |
Português |
| Imperativo 2ªS. |
more |
morre |
| Imperativo 2ªPl. |
moriminī |
morrei |
| Infinitivo |
morī |
morrer |
- "Dulce et decorum est pro patria mori". (Horácio)
- Doce e glorioso é morrer pela pátria.
[editar] Futuro do Indicativo
[editar] 1ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
opinabor |
pensarei |
| 2ªS. |
opinaberis/opinabere |
pensarás |
| 3ªS. |
opinabitur |
pensará |
| 1ªPl. |
opinabimur |
pensaremos |
| 2ªPl. |
opinabiminī |
pensareis |
| 3ªPl. |
opinanbuntur |
pensarão |
[editar] 2ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
pollicebor |
prometerei |
| 2ªS. |
polliceberis/pollicebere |
prometerás |
| 3ªS. |
pollicebitur |
prometerá |
| 1ªPl. |
pollicebimur |
prometeremos |
| 2ªPl. |
pollicebiminī |
prometereis |
| 3ªPl. |
pollicebuntur |
prometerão |
[editar] 3ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
sequar |
seguirei |
| 2ªS. |
sequeris/sequere |
seguirás |
| 3ªS. |
sequetur |
seguirá |
| 1ªPl. |
sequemur |
seguiremos |
| 2ªPl. |
sequeminī |
seguireis |
| 3ªPl. |
sequentur |
seguirão |
- "Rem tene, verba sequentur". (Cato Senior)
- Mantenha a coisa [assunto], as palavras seguirão.
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
loquar |
falarei |
| 2ªS. |
loqueris/loquere |
falarás |
| 3ªS. |
loquetur |
falará |
| 1ªPl. |
loquemur |
falaremos |
| 2ªPl. |
loqueminī |
falareis |
| 3ªPl. |
loquentur |
falarão |
[editar] 4ª Conjugação
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
mentiar |
mentirei |
| 2ªS. |
mentieris/metiere |
mentirás |
| 3ªS. |
mentietur |
menterá |
| 1ªPl. |
mentiemur |
mentiremos |
| 2ªPl. |
mentieminī |
mentireis |
| 3ªPl. |
mentientur |
mentirão |
[editar] 3ª/4ª Conjugação (Conjugação Mista)
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
gradiar |
caminharei |
| 2ªS. |
gradieris/gradiere |
caminharás |
| 3ªS. |
gradietur |
caminhará |
| 1ªPl. |
gradiemur |
caminharemos |
| 2ªPl. |
gradieminī |
caminhareis |
| 3ªPl. |
gradientur |
caminharão |
| Pessoa/Nº |
Latim |
Português |
| 1ªS. |
moriar |
morrerei |
| 2ªS. |
moriēris/moriere |
morrerás |
| 3ªS. |
moriētur |
morrerá |
| 1ªPl. |
moriēmur |
morreremos |
| 2ªPl. |
moriēminī |
morrereis |
| 3ªPl. |
morientur |
morrerão |
- "Non omnia moriar". (Horácio)
- Não morrerei tudo (não morrerei por completo / nem tudo de mim morrerá).